Bikepacking voor ATB-rijders: alles wat je nodig hebt voor een meerdaagse offroad trip

·

Je hebt de route al een paar keer in je hoofd gereden. Die klim op dag twee, de singletrack door het dennenbos, het moment dat je eindelijk boven staat en het dal zich opent. Maar dan is er dat andere ding: hoe krijg je al je spullen mee zonder dat je fiets aanvoelt als een beladen ezeltje dat weigert de bocht in te gaan? Bikepacking op een ATB of mountainbike is een ander spel dan fietstassen op een toerfiets. De geometrie is anders, de terreinen zijn anders, de eisen aan je materiaal zijn radicaler. Wij rijden al een tijdje meerdaagse offroad trips en hebben de nodige lessen geleerd — een paar daarvan op de harde manier, met modder op de laarzen en een droge tas die toch nat bleek. Dit is wat we weten.

De basis: hoe je je lading verdeelt zonder je fiets te ruïneren

Een mountainbike is gebouwd om te bewegen. Voorvork, achtervering, een frame dat reageert op elke kuil en wortel die je raakt. Zodra je daar starre tassen op bevestigt die meetrillen, verandert het rijgedrag. Dat is het eerste wat je moet begrijpen voordat je ook maar één roltas koopt.

De gouden regel bij bikepacking is: houd het gewicht laag en centraal. Niet alles in een grote zak aan het stuur, niet alles op de bagagedrager — als je al een drager hebt, wat bij fullies zelden het geval is. Verdeel je lading over meerdere punten. Een frametas gaat in het driehoek van je frame: dat is de beste plek voor zwaar materiaal zoals je slaapzak in compressiezak, je gereedschapsrol of je waterreservoir. Een stuurtas — ook wel handlebar bag genoemd — is voor lichtere, volumineuze spullen: een bivy, een dunne isolatielaag, je slaapmat opgerold. Een zadeltas neemt het overige op, maar pas op met gewicht hier. Een zware zadeltas gaat slingeren bij technisch terrein en dat voel je meteen in je achterwiel.

Voor hardtails is de verdeling iets makkelijker. Je kunt meer kwijt op het frame en er zijn ook frametas-opties die de volledige driehoek benutten. Op een fullsuspension fiets is de ruimte in het frame kleiner — de vering-linkage zit in de weg — dus kies je voor een kleinere frametas en compenseer je met een grotere stuurtas. Klinkt simpel. Is het ook, als je het eenmaal een keer fout hebt gedaan en merkt dat je stuurtas bij elke drop naar voren schuift.

Nog een ding over gewicht: weeg alles. Niet omdat je grammetjes telt als een ultralight-fanaat, maar omdat het je dwingt eerlijk te zijn. De extra fleece die je ‘misschien nodig hebt’? Die laat je thuis. De reservehandschoenen? Die ga je echt gebruiken. Het verschil tussen wat je denkt mee te nemen en wat je daadwerkelijk nodig hebt, is groter dan je verwacht. Twee nachten buiten leren je meer over minimalism dan een jaar lezen erover.

Terrein, route en planning: offroad is niet hetzelfde als onvoorbereid

Er is een verschil tussen een bikepacking-route die op papier offroad oogt en een route die dat ook echt is. Veel routes die je vindt in de bekende apps en GPS-bestanden zijn samengesteld voor gravel-rijders — mensen op brede banden, maar met een fiets die eigenlijk gewoon een snelle toerfiets is. Dat is prima voor hen. Wij rijden anders. Wij zoeken de singletrack, de klim die niet verhard is, het dal waar je met modder op je laarzen aankomt en een kwartier later nog steeds niet weet of je de goede afslag hebt genomen.

Als je een meerdaagse ATB-trip plant, begin je bij het terrein, niet bij de afstand. Vraag jezelf af: wat voor ondergrond verwacht ik? Losse steen, klei, zand, wortels? Hoeveel hoogtemeters per dag? Is er technisch terrein waar ik mijn fiets misschien moet dragen? Die laatste vraag is cruciaal als je beladen rijdt. Een portage van vijfhonderd meter met een fiets van twintig kilo plus tassen is iets heel anders dan diezelfde portage op je dagelijkse trail-bike.

Plan je dagetappes conservatief. Een onbeladen rijder die een trail in twee uur doet, doet die trail beladen misschien in drie. Niet omdat de route moeilijker is, maar omdat je rijgedrag verandert. Je bent voorzichtiger. Je rem eerder. Je kiest de veiligere lijn in plaats van de snelste. Dat is geen zwakte, dat is gewoon realisme. Reken op zeventig tot tachtig procent van je normale snelheid als vuistregel.

Wat betreft navigatie: een GPS-apparaat of telefoon in een beschermde mount op je stuur is de standaard. Maar neem ook een papieren kaart mee van het gebied. Niet als backup voor als je telefoon het begeeft — hoewel dat ook — maar omdat een kaart je een overzicht geeft dat een scherm van acht centimeter nooit kan geven. Je ziet in één oogopslag welke valleien er liggen, waar wegen samenkomen, waar je in geval van nood snel naar een dorp kunt. Dat ruimtelijk inzicht is goud waard als je op dag drie moe bent en de route toch anders loopt dan verwacht.

Water is het onderschatte probleem. Op een dagrit vul je je bidon bij en klaar. Op een meerdaagse trip in terrein zonder bewoonde kom, moet je weten waar je kunt bijvullen. Markeer bronnen en beekjes op je kaart, maar vertrouw niet blind op digitale informatie — die is soms verouderd. Neem een waterfilter mee. Een klein, lichtgewicht filterpen kost weinig ruimte en geeft je de vrijheid om te drinken uit elke beek die je tegenkomt. Dat verandert je planning fundamenteel: je bent niet meer afhankelijk van dorpen of tankstations.

En dan is er het kamp. Wildcampen is in veel gebieden toegestaan, in andere niet. Ken de regels van het gebied waar je rijdt. Maar buiten de regels: zoek je kampplaats ruim op tijd. Rijd niet tot het donker is en hoop dan maar dat je iets vindt. Een vlakke plek, beschut, bij voorkeur niet te dicht bij water in verband met condensatie en insecten — dat zijn je criteria. Vijftig meter van het pad, uit het zicht, geen sporen achterlaten. Dat is de code.

Materiaal dat het verschil maakt: wat werkt en wat thuis blijft

We gaan het niet hebben over de duurste spullen. We gaan het hebben over de juiste spullen. Dat is een ander gesprek.

Begin bij je tassen. Waterdicht is niet hetzelfde als waterbestendig. Als je een dag in de regen rijdt — en dat gaat een keer gebeuren — wil je weten dat de inhoud van je zadeltas droog is. Koop tassen met een dry bag-constructie, niet tassen met een waterafstotende coating die na een paar uur doorweekt. Het verschil merk je op het moment dat je ‘s avonds je slaapzak uitpakt.

Kleding is het domein waar mensen het meest de mist ingaan. De neiging is om te veel mee te nemen. De realiteit is dat je met drie dagen kleding prima een week kunt rijden als je ‘s avonds je basislaag wast en die ‘s ochtends droog is. Merino wol is je vriend: het reguleert temperatuur, absorbeert zweet zonder te gaan stinken en droogt relatief snel. Eén rijbroek, één reservebroek voor het kamp, twee basislagen, een middenlaag, een waterdichte buitenlaag. Dat is het skelet. Pas het aan op het seizoen en het gebied.

Schoenen zijn een discussie apart. Veel bikepacking-rijders rijden op clipless pedalen en nemen aparte kampschoenen mee — lichte sandalen of vouwbare schoenen. Dat werkt. Maar als je weet dat je regelmatig gaat lopen en portages verwacht, overweeg dan een schoen die zowel goed klipt als redelijk loopbaar is. Er zijn mountainbike-schoenen die dat balanceren, zonder de stijfheid van een pure race-schoen.

Gereedschap en reparatiemateriaal: hier bezuinig je niet op, maar je weegt wel zorgvuldig af. Een multitool met de functies die je daadwerkelijk gebruikt. Twee binnenband-patches of een reserveband, afhankelijk van of je tubeless rijdt. Tubeless-sealant en een tubeless-repair kit als je dat rijdt — want tubeless op trail is geweldig tot je een snee hebt die te groot is voor de sealant. Een CO2-patroon of een kleine pomp. Kabelklemmen en een stukje duct tape. Kettingschakel en kettinglink. Dat is je basis. Meer gereedschap neem je mee als je weet dat je fiets een specifiek probleem heeft dat je verwacht.

Slaap is het fundament van je rit. Een slechte nacht betekent een slechte dag in het zadel, betekent slechte beslissingen, betekent meer kans op een val of een verkeerde afslag. Investeer in een slaapsysteem dat past bij de temperaturen die je verwacht. Een bivy met een lichte quilt is lichter dan een volledige tent met slaapzak, maar een tent geeft bescherming tegen regen en insecten die een bivy niet biedt. Kies op basis van het gebied en het seizoen, niet op basis van wat er het coolst uitziet op foto’s.

Eten is simpel als je het simpel houdt. Calorie-dicht, licht, niet te veel koken vereist. Noten, gedroogd fruit, energierepen, een paar zakjes instant-havermout, gevriesdroogde maaltijden voor ‘s avonds als je dat budget hebt. Aanvullen doe je in dorpen als je er doorheen rijdt. Plan je route zo dat je elke dag of om de dag langs een kleine supermarkt of bakker komt — dat is ook een reden om je route goed te kennen.

Na een paar meerdaagse trips merk je dat bikepacking niet ingewikkelder hoeft te zijn dan het is. Je fiets, je spullen, een route, een tent. Het terrein doet de rest. De eerste ochtend dat je wakker wordt met dauw op je bivy, je fiets tegen een boom, en de dag nog volledig open voor je — dat is het moment waarop het kwartje valt. Waarom we dit doen. Waarom de weg ophoudt precies op het goede moment.

Meer om te lezen