Je hebt het al een paar keer gedacht. Een weekend eropuit, niet één dag maar twee of drie, met de fiets op de auto en een rugzak die eindelijk eens meer mag wegen dan een bidon en een banaan. Meerdaagse ATB-tochten zijn een ander spel dan een dagrit. Niet moeilijker, maar wel anders. Je denkt anders, rijdt anders, en je lichaam vraagt andere dingen van je. Wie er goed op voorbereidt, komt terug met modder op de laarzen, een stijf bovenbeen en het soort verhalen dat je de rest van het seizoen meesjouwt.
Hier is wat we geleerd hebben na een paar van die tochten — de geslaagde en de minder geslaagde.
De route bouwen die écht klopt
Een meerdaagse rit begint op papier, of tegenwoordig op een scherm, maar het principe is hetzelfde: je bouwt een lus of een punt-naar-punt die realistisch is. Niet wat je in theorie kunt rijden, maar wat je op dag drie nog kunt rijden. Dat is een ander getal.
De fout die bijna iedereen maakt bij een eerste meerdaagse: dag één vol gas, dag twee overleving. Je kent het gevoel. De singletrack op dag één voelde vlot, de grip was er, de benen ook. Dan slaap je in een tent of een eenvoudig pension, je eet wat je bij je had, en de volgende ochtend zitten je bovenbenen vast als twee betonblokken. De route die je dan nog voor je hebt, ziet er op de kaart opeens een stuk langer uit.
Plan je dagafstanden dus bewust conservatief in. Als je normaal 40 kilometer met 800 hoogtemeters op een dagrit comfortabel rijdt, ga dan op dag twee van een meerdaagse uit van 30 kilometer met 600 hoogtemeters. Gebruik de ruimte die overblijft voor technisch terrein, voor een extra pauze, voor het moment dat je een afslag mist en een kilometer terugrijdt door diezelfde kuilen.
Denk ook na over het soort terrein per dag:
- Dag één: gerust wat technischer, je bent fris en je wilt rijden
- Dag twee: iets meer fireroad of lichte singletrack, laat de benen herstellen
- Dag drie (als je die hebt): eindig met iets wat loont — een mooie afdaling, een uitzichtpunt, een stuk dat je onthoudt
De volgorde van je terrein is strategie. Wie dat negeert, rijdt dag drie met lood in de benen over een technisch stuk dat hij op dag één fluitend had genomen.
Nog iets: bouw altijd een alternatieve route in. Niet als plan B dat je nooit gebruikt, maar als serieuze optie. Een afgeknipte variant die je drie kilometer eerder naar je slaapplek brengt als het tegenzit. Weer, vermoeidheid, een lekke band op het verkeerde moment — het gebeurt. Wie dan een shortcut in zijn hoofd heeft, rijdt rustiger.
Wat je meeneemt en wat je thuislaat
Hier gaat het bij meerdaagse ATB-tochten vaak mis. Niet op de route, maar in de tas. Te vol, te zwaar, of juist een gat waar iets had moeten zitten.
De basisregel: elke kilo die je niet meeneemt, is een kilo die je niet hoeft te trekken. Klinkt logisch, maar in de praktijk kruipen er altijd dingen in je tas die er niet thuishoren. Het extra fleecetruije voor de zekerheid. De grote fototas. De tweede reserveband terwijl je al twee CO2-patronen hebt.
Wat je altijd bij je hebt op een meerdaagse:
- Gereedschap: binnenband, patchkit, multitools, kettingschakel, een paar kabelnippels, CO2 of pomp
- Kleding: regen is geen optie maar een zekerheid, dus een lichte waterdichte laag is verplicht
- Voeding: meer dan je denkt voor dag één, minder dan je denkt voor dag twee als je onderweg kunt aanvullen
- Navigatie: GPS met geladen kaarten, telefoon als backup, en weet hoe je offline kaarten gebruikt
- EHBO-basis: tape, een paar pleisters, ibuprofen, blaarverband als je dat nodig hebt
Wat je thuislaat: alles wat je op een dagrit ook niet meeneemt. Dat klinkt simpel. Het is ook simpel, maar je moet er bewust over nadenken.
Een goede truc is alles uitleggen op de vloer voordat je inpakt. Alles. Dan ga je er langs en vraag je per item: heb ik dit echt nodig, of neem ik het mee omdat het er toevallig ligt? Die tweede categorie gaat terug de kast in.
Verdeel je gewicht ook slim over je fiets en je lichaam. Een lichte rugzak is fijn voor de rijpositie en je rug, maar een frametas of zadeltasje verplaatst gewicht naar de fiets zelf, wat je rijgedrag ten goede komt op technisch terrein. Combineer die twee. Zware spullen laag en dicht bij het frame, lichte spullen in de rugzak.
Overnachten: van bivi tot pension
De keuze waar je slaapt, bepaalt hoe je de volgende dag rijdt. Dat klinkt overdreven, maar het is gewoon waar.
Een nacht in een tent of bivi is vrijheid. Je rijdt tot je klaar bent, je slaat je kamp op waar het uitkomt, je bent niet afhankelijk van openingstijden of reserveringen. Maar het voegt gewicht toe aan je rit, en een nacht op een luchtbed in een veld is nou eenmaal geen hotelbed. Je lichaam herstelt minder snel. Op een tweedaagse is dat prima. Op een vijfdaagse ga je dat voelen.
Een pension of een eenvoudige hut is het andere uiterste. Je rijdt naar een vaste bestemming, je hebt een bed, je eet warm, en je start de volgende dag met schone kleren als je geluk hebt. Het nadeel: je bent gebonden aan de route die langs die slaapplekken loopt. Soms is dat precies de route die je wilt rijden. Soms niet.
Veel rijders kiezen voor een mix. Tent voor de flexibiliteit op dag één, een pension op dag twee als er eentje op de route ligt. Of andersom: je begint met een vaste basis en rijdt van daaruit meerdere dagen, zodat je elke avond terugkeert naar hetzelfde punt. Dat laatste heet basiskamp rijden, en het heeft een groot voordeel: je fiets en je tas hoeven niet elke dag mee op de route. Je rijdt lichter.
Wat je ook kiest, check vooraf:
- Zijn er drinkwaterpunten onderweg of moet je water meenemen?
- Is er een plek om je fiets droog te stallen als het regent?
- Hoe laat kun je in- en uitchecken, en past dat bij je rijschema?
- Is er een mogelijkheid om kleding te drogen of te wassen?
Dat laatste klinkt soft, maar natte rijkleding die je de volgende ochtend weer aantrekt is een beproeving die je makkelijk kunt vermijden.
Met een groep of solo: wat werkt beter
Meerdaagse tochten solo rijden heeft iets. Tachovrijheid in de puurste zin: je stopt wanneer jij wilt, je rijdt het tempo dat jij wilt, je neemt de afslag die jij interessant vindt. Er is niemand die wacht, niemand die haast heeft, niemand wiens conditie jij moet bijhouden. Het is een andere manier van rijden, en wie het een keer heeft gedaan, begrijpt waarom sommige rijders het blijven doen.
Maar een groep heeft ook wat. Wie een lekke band heeft, staat niet alleen. Wie een afslag mist, heeft iemand die dat ziet. En op dag twee, als de benen zwaar zijn en de motivatie wat wegzakt, is er iemand die gewoon doorrijdt en daarmee de toon zet. Dat werkt.
De praktische dingen om af te spreken als je met een groep rijdt:
- Tempo: wie bepaalt het, en hoe ga je om met grote tempoverschillen?
- Pauzes: vaste pauzepunten of rijden tot iemand aangeeft te willen stoppen?
- Navigatie: wie heeft de route, en wat doe je als jullie splitsen?
- Materiaalstoringen: wie heeft wat bij zich, zodat je niet met vier man vier identieke patchkits meeneemt?
Een groep van twee of drie rijdt het soepelst. Groter en je verliest tijd bij elke stop, elke beslissing, elke afslag. Dat is geen wet, maar het is wel wat je merkt als je een paar keer met een grotere groep hebt gereden.
Wat ook helpt: spreek vooraf af wat het doel is. Gaat het om kilometers maken, of om zo veel mogelijk technisch terrein rijden? Wil iedereen elke dag een bepaalde afstand halen, of is er ruimte voor improvisatie? Die vragen lijken overbodig, maar halverwege dag één merk je dat iedereen er toch een iets andere verwachting op na hield. Beter om dat thuis al te weten.
Een meerdaagse ATB-tocht is geen sprint. Het is een ander soort rijden — meer bewust, meer geduldig, meer tevreden met wat er is. Wie dat eenmaal heeft gereden, begrijpt waarom de auto terugrijden op de laatste dag altijd een beetje jammer voelt.
