De Camino de Santiago is eeuwenoud, druk belopen en — als je het goed aanpakt — ook per ATB te rijden. Niet de drukste paden vol pelgrims met wandelstokken, maar de ruigere varianten die je langs onverharde wegen, door bossen en over rotsige plateaus voeren. Wij reden een deel van de noordelijke route en kwamen terug met modder op de laarzen, een paar kapotte kabels en een heel goed verhaal. Dit is wat je wilt weten.
Waarom de Camino voor ATB-rijders interessant is
De meeste mensen denken bij de Camino aan pelgrims met rugzakken. Logisch. Maar de route heeft varianten die nauwelijks op asfalt uitkomen. De Camino del Norte loopt langs de Spaanse noordkust en combineert kustpaden, bossingletracks en boerenkarresporen die al eeuwen oud zijn. Grip is er niet altijd, zeker niet na regen. De bodem wisselt snel: van droge klei naar natte lei, van grind naar los zand.
Voor wie gewend is aan technische trails is dat geen probleem, maar een verrassing is het soms wel. Je rijdt een stuk soepel door, en dan ineens staat er een hek, een kudde koeien of een stuk modder dat eruitziet als een lege plek maar je voorwiel direct opslokt. Dat hoort erbij.
De geschiedenis van de route begrijpen
Je rijdt hier niet zomaar over een willekeurig pad. De Camino de Santiago heeft een lange geschiedenis als pelgrimsroute naar de kathedraal van Santiago de Compostela, en dat merk je onderweg. Kleine kapelletjes, stenen wegwijzers met de bekende gele pijl, dorpjes die al eeuwen van pelgrims leven. Als je meer wilt weten over de oorsprong van de route, geeft een artikel op Wikipedia een goed overzicht van de verschillende takken en hun historische achtergrond.
Die context helpt trouwens ook praktisch. Je begrijpt beter waarom bepaalde stukken druk zijn, waarom sommige dorpen wel en andere geen voorzieningen hebben, en waarom de route op bepaalde plekken plotseling omleidt. De Camino is geen toeristisch product dat iemand heeft ontworpen — het is een organisch gegroeid netwerk van paden dat je soms op je gevoel moet rijden.
Materiaal en voorbereiding: wat werkt hier
Wij reden met fullsuspension, en dat is op de ruigere varianten geen luxe. De ondergrond is onvoorspelbaar genoeg om je handen en rug te sparen waar je kunt. Brede banden met een goed profiel zijn een must — op natte lei glijdt een te gladde band weg alsof je op ijs staat.
Wat je verder meeneemt:
- Reservekabels voor rem en versnelling, want takken en stenen vinden die altijd
- Een kleine pomp en patchkit — vulkanisatieset werkt hier beter dan CO2 in de hitte
- Waterfilter of zuiveringstabletten voor de langere etappes zonder dorpen
- Navigatie die ook offline werkt, want bereik is op de noordelijke route grillig
Tachovrijheid is er op sommige stukken volop — geen bord, geen mens, alleen het geluid van je eigen banden op de grond. Maar bereid je ook voor op het tegendeel: drukke stukken vlak voor een stad waar je tussen wandelaars door moet laveren. Pas je snelheid aan en rij beleefd. Die mensen zijn er al langer dan wij.
Etappes plannen als ATB-rijder
De klassieke pelgrimsetappes zijn gemaakt voor wandelaars: dertig kilometer per dag is een flinke dag lopen. Op de fiets leg je dat in een paar uur af, maar dat betekent niet dat je zomaar dubbel zoveel kunt rijden. De technische stukken kosten tijd en energie. Een etappe van vijftig kilometer op singletrack is iets anders dan vijftig kilometer op asfalt.
Wij kozen voor etappes van veertig tot zestig kilometer, afhankelijk van het hoogteprofiel. Dat gaf ruimte om een mislukte afslag te corrigeren — en die maak je hier gegarandeerd. De gele pijlen zijn niet altijd zichtbaar vanuit het zadel, zeker niet als je vaart maakt. Een keer reden we een kilometer of drie de verkeerde kant op voor we het doorhadden. Het dal zag er mooi uit, dus erg was het niet.
Overnachten en logistiek onderweg
De albergues langs de Camino zijn in principe voor pelgrims te voet of per fiets, maar niet alle beheerders zijn even blij met een ATB in de gang. Bel of mail van tevoren, vraag of er een fietsenstalling is, en kom niet aan met vijf man en evenveel fietsen zonder reservering. De meeste plekken zijn klein en vol.
Wil je meer vrijheid, dan is een tentje meenemen een optie — kamperen is op veel plekken langs de route gedoogd, al is het officieel niet altijd toegestaan. Vraag het na bij de lokale bevolking. Die weten precies waar het kan en waar de boer je liever niet ziet.
Tot slot
De Camino op een ATB is geen alternatieve pelgrimstocht. Het is gewoon een heel goed stuk rijden, met geschiedenis als decor en variatie die je niet snel vergeet. Modder, kapellen, koeien, singletrack en af en toe een glas lokale wijn aan het einde van de dag. Wij gaan terug. Jij ook?
