Er zijn van die ritten die je niet vergeet. Niet omdat alles perfect ging, maar juist omdat er van alles misging — en je toch thuiskwam met modder op de laarzen, een grijns op je gezicht en een verhaal dat je weken later nog vertelt. Meerdaagse bikepacking-tochten zijn precies dat soort ritten. Je laadt je fiets vol, rijdt weg van de bewoonde wereld en navigeert op gevoel, kaart en een beetje geluk. Maar er zit een flink verschil tussen een goed voorbereide tocht en drie dagen lang de verkeerde kant op rijden terwijl je tentpallen nat worden. Hier is wat we geleerd hebben.
De voorbereiding: minder is meer, maar nul is te weinig
Het eerste wat je doet bij bikepacking is nadenken over wat je meeneemt. En het tweede wat je doet, is de helft er weer uitleggen. Dat is geen grap — het is een ritueel. Iedereen die weleens een meerdaagse tocht heeft gereden, kent het gevoel van een achterbag die te zwaar is, een frame-bag die knelt tegen je knie en een stuurtas die bij elke kuil dreigt te verschuiven. Gewicht telt. Niet op een obsessieve ultralight-manier, maar op een praktische manier: iedere kilo die je meeneemt, is een kilo die je over singletrack trekt, bergop duwt en bij een moerassige doorgang voor je uitsjouwt.
De vuistregel die we hanteren: als je het niet mist na twee uur rijden, heb je het niet nodig. Dat geldt voor de extra fleece, de zware campingkookset en het reservepaar handschoenen dat je voor de zekerheid inpakt. Een lichtgewicht slaapzak die past bij het seizoen, een bivy of compacte tent, een kleine kookset en genoeg calorieën voor de eerste dag — dat is de basis. De rest vul je aan op basis van het terrein.
Wat je wél altijd meeneemt:
- Een fysieke kaart of geladen offline navigatie, want bereik is een luxe die je in het veld niet kunt garanderen
- Basisgereedschap: een multitool, bandenplakset, CO2-patronen of een pomp, en een extra binnenband
- Eerste hulp voor onderweg: niet het volledige EHBO-koffer, maar wondpleister, ontsmettingsmiddel en een nooddeken
- Voldoende water of de middelen om water te zuiveren, afhankelijk van het gebied
- Een lading snacks die je niet wil eten, maar blij mee bent als je bloedsuiker inzakt op kilometer 60
De route plan je ruim van tevoren, maar niet tot op de meter. Dat klinkt tegenstrijdig, maar het werkt. Je weet welke regio je rijdt, je kent de grote lijnen, je hebt een paar interessante singletracks gemarkeerd en je weet waar je kunt overnachten. De rest laat je open. Strak geplande routes werken tegen je als het terrein anders is dan verwacht — en dat is het altijd.
Onderweg: omgaan met het onverwachte
De eerste ochtend van een meerdaagse tocht is altijd een beetje rommelig. De benen zijn stijf, de tas zit net niet goed, en je rijdt de eerste tien kilometer in een soort slaapwandelmodus terwijl je hoofd nog bezig is met alles wat je thuis hebt laten liggen. Dat gaat over. Ergens na de eerste technische afdaling, of na het eerste modderige stuk waar je grip zoekt en vindt, klik je in. Dan ben je er.
Wat je onderweg leert, is dat bikepacking een andere discipline is dan een dagrit. Het gaat niet om snelheid. Het gaat om beheer — van energie, van water, van de conditie van je fiets. Je rijdt met een ander ritme. Meer bewust van je lichaam, meer alert op wat de fiets je vertelt. Een vreemd geluid bij de achterwielophanging is op een dagrit iets om thuis naar te kijken. Op dag twee van een meerdaagse tocht is het iets om nu op te reageren, voor het een probleem wordt op een plek waar je geen opties hebt.
Navigatie is een vaardigheid die je pas echt ontwikkelt als je er een keer goed naast zit. Een mislukte afslag op een onverharde weg, een pad dat op de kaart bestaat maar in werkelijkheid is dichtgegroeid, een doorwaadbare plek die na regen een rivier blijkt — het hoort erbij. De truc is om niet in paniek te raken, maar terug te gaan naar het laatste punt dat je zeker wist. Letterlijk: rijd terug, heroriënteer, probeer opnieuw. Dat kost tijd, maar minder tijd dan verder verdwalen.
Een paar dingen die je onderweg bijsturen:
- Eet voordat je honger hebt. Tegen de tijd dat je honger voelt, ben je al te laat. Kleine snacks elke 45 tot 60 minuten houden je motor draaiende.
- Controleer je fiets aan het einde van elke etappe. Remmen, banden, ketting, zadelpen — vijf minuten werk dat de volgende dag soepeler maakt.
- Praat met mensen. Locals kennen paden die niet op kaart staan, weten welke doorgang na regen onbegaanbaar is en weten soms precies waar je kunt bivakkeren zonder problemen.
- Neem een rustpauze die langer duurt dan je denkt nodig te hebben. Tien minuten extra zitten bij een uitzichtpunt is geen tijdverlies — het is herstel.
Het sociale aspect van meerdaagse ritten wordt onderschat. Als je met een groep rijdt, leer je elkaar kennen op een manier die gewone weekendritten niet bieden. Je ziet wie kalm blijft als het tegenzit, wie de kaart leest en wie de groep bij elkaar houdt als de energie wegzakt. Dat is de echte waarde van bikepacking in groepsverband — niet de kilometers, maar de dynamiek.
Overnachten: de kunst van de juiste plek
Overnachten in het veld is een vaardigheid op zichzelf. Niet in de zin van survivaltechnieken of bushcraft — we praten niet over vuur maken met twee stokjes — maar in de zin van het vinden van een plek die werkt. Droog, vlak genoeg, beschut tegen wind, en bij voorkeur niet midden in een wandelroute waar je om zes uur ‘s ochtends gewekt wordt door een groep nordic walkers.
Wild kamperen is in Nederland aan strikte regels gebonden. In andere landen, zeker in Scandinavië en delen van Oost-Europa, heb je veel meer vrijheid. Dat is een reden waarom veel ATB-rijders hun meerdaagse tochten buiten Nederland plannen — niet omdat de Nederlandse natuur het niet waard is, maar omdat de tachovrijheid van een nacht buiten zonder vergunning elders simpelweg meer ruimte geeft. Ken de regels van het gebied waar je rijdt. Dat is niet alleen wettelijk verstandig, het is ook respect voor het terrein dat je gebruikt.
Wat maakt een goede bivakplek:
- Afstand tot water: dicht genoeg om te vullen, ver genoeg om niet in een vochtzone te slapen
- Beschutting: een bosrand, een heuvelrug, iets dat wind breekt zonder je in te sluiten
- Vlakke ondergrond: een centimeter helling voelt na een uur liggen als een berg
- Geen sporen van eerder gebruik die aangeven dat de plek bekend en druk is
De avondroutine na een etappe is iets dat je snel ontwikkelt. Fiets neerzetten, tassen eraf, tent of bivy opzetten, water koken, eten, gereedschap checken, slapen. In die volgorde, altijd. Het klinkt mechanisch, maar het geeft structuur op momenten dat je te moe bent om na te denken. En moe ben je — op een goede manier, de soort moe die je alleen krijgt na een dag rijden waar je echt iets voor hebt moeten doen.
De ochtend daarna is altijd beter dan de avond ervoor. Je kruipt stijf uit je slaapzak, je zet water op, je kijkt naar het landschap dat je de avond ervoor amper hebt gezien omdat het donker was, en dan rijdt je weer. Benen warm, hoofd leeg, pad voor je.
Dat is bikepacking. Geen perfecte logistiek, geen vlekkeloze planning. Gewoon rijden tot je er bent — waar er ook mag zijn.
